Lekcja 2 · Ochrona życia i zdrowia
Schemat działania na miejscu wypadku
Wprowadzenie
Każde zdarzenie wymaga uporządkowanego podejścia. Dzięki stałej kolejności kroków uczysz się reagować nawet pod silnym stresem. Schemat zgodny z wytycznymi ERC 2021 i polskim systemem PRM.
Krok 1. Bezpieczeństwo
Najpierw TWOJE bezpieczeństwo, potem bezpieczeństwo świadków, dopiero na końcu poszkodowanego. Martwy ratownik nie pomoże nikomu.
Krok 2. Ocena stanu poszkodowanego (AVPU)
Schemat AVPU — ocena świadomości:
Praktycznie: podejdź, zapytaj głośno „Czy słyszysz mnie? Co się stało?”, delikatnie potrząśnij za ramiona. Brak reakcji — traktuj jako nieprzytomnego.
Krok 3. Drożność dróg oddechowych i ocena oddechu
U nieprzytomnego udrożnij drogi oddechowe rękoczynem czoło-żuchwa (jedna ręka na czole odchyla głowę, dwa palce drugiej ręki unoszą żuchwę).
Następnie przez maksymalnie 10 sekund:
Krok 4. Wezwanie pomocy i wybór działania
Decyzja zależy od stanu poszkodowanego:
Krok 5. RKO i AED
30 uciśnięć klatki piersiowej : 2 oddechy ratownicze. Częstość 100-120/min, głębokość 5-6 cm u dorosłego, ucisk w środku klatki piersiowej.
Jeśli nie chcesz/nie możesz prowadzić oddechów — prowadź wyłącznie uciśnięcia bez przerw (compression-only CPR).
Jak tylko AED jest dostępne — włącz i postępuj zgodnie z poleceniami głosowymi.
Krok 6. Przekazanie zespołowi ratownictwa (SAMPLE)
Po przybyciu zespołu ratownictwa przekaż zwięzłą informację. Schemat SAMPLE:
Najczęstsze błędy świadków
Szybkie pytanie — Pierwsza zasada
Co JEST PIERWSZE na miejscu wypadku — co sprawdzasz przed udzieleniem pomocy?