Postępy
0% Ukończono
Lekcja 3 · Reagowanie w sytuacjach zagrożenia
Urazy kostno-stawowe
Rodzaje złamań
Zamknięte
Skóra nieuszkodzona
Otwarte
Kość wystaje przez skórę lub widoczna rana — wysokie ryzyko zakażenia
Powikłane
Z uszkodzeniem nerwów, naczyń lub narządów wewnętrznych
Patologiczne
Wskutek osłabienia kości (osteoporoza, przerzuty) — bez znacznego urazu
Postępowanie przy złamaniu
1. Bezpieczeństwo i wezwanie 112 — większość złamań wymaga oceny lekarskiej; przy złamaniach kręgosłupa, miednicy, czaszki — natychmiast 112
2. NIE nastawiaj kości — unieruchom kończynę w pozycji, w jakiej ją zastałeś
3. Unieruchomienie — obejmij dwa sąsiadujące stawy (powyżej i poniżej miejsca złamania)
4. Improwizowane szyny — deska, kij, zwinięte czasopismo; stabilizujemy bandażami, chustami trójkątnymi
5. Złamanie otwarte — brzegi rany przykryj jałowym opatrunkiem (NIE wciskaj odłamów), zatamuj krwotok uciskiem dookoła rany, dopiero wtedy unieruchom
6. Profilaktyka wstrząsu — pozycja przeciwwstrząsowa (jeśli brak przeciwwskazań), okryj folią NRC
7. Nic do jedzenia/picia — możliwa konieczność zabiegu w znieczuleniu
8. Zimny okład przez warstwę materiału (nie bezpośrednio na skórę) — łagodzi ból i obrzęk
Złamanie kręgosłupa — szczególne ostrzeżenie
Każde znaczące zdarzenie z mechanizmem urazowym (wypadek drogowy, upadek z wysokości, uderzenie w głowę, skok do wody, znaczna prędkość) wymaga podejrzenia urazu kręgosłupa.
NIE przemieszczaj poszkodowanego, chyba że zagrożenie życia w obecnym miejscu
Jeśli musisz — obracaj „w blok”, utrzymując głowę, szyję i tułów w jednej osi (najlepiej z pomocą)
Do pozycji bezpiecznej obracaj tylko gdy poszkodowany nie oddycha prawidłowo lub wymiotuje — ze stabilizacją głowy
Stabilizacja głowy obiema rękami za uszami i stronami głowy, do przyjazdu ZRM
Objawy uszkodzenia rdzenia: porażenie, mrowienie, brak czucia, nietrzymanie moczu/stolca
Złamanie miednicy
Wymaga szczególnej ostrożności — wewnątrz miednicy biegną duże naczynia, a złamanie może spowodować masywne krwawienie wewnętrzne.
NIE ucisz miednicy ani nie próbuj ustabilizować jej ręcznie. Pozostaw poszkodowanego na plecach, wezwij 112, monitoruj funkcje życiowe, chroń przed wyziębieniem.
Złamanie żeber i mostka
Silny ból nasilający się przy oddechu i kaszlu
Charakterystyczny płytki, oszczędzający oddech
Możliwa odma opłucnowa lub odma prężna (zagrożenie życia)
Pozycja półsiedząca z pochyleniem ku stronie złamania — łatwiej oddychać
NIGDY nie owijaj klatki piersiowej bandażem ciasno — ogranicza wentylację
Wezwij pomoc, monitoruj oddech