Postępy
0% Ukończono
Lekcja 2 · Ochrona życia i zdrowia
Fundamenty ratownictwa medycznego
Wprowadzenie
Pierwsza pomoc to nie improwizacja, lecz zestaw konkretnych umiejętności. Przyjrzymy się podstawowym czynnościom wykonywanym przez świadka zdarzenia.
Schemat ABC — ocena funkcji życiowych
A – Airway (drożność dróg oddechowych) — udrożnij rękoczynem czoło-żuchwa. W razie podejrzenia urazu szyjnego ostrożnie unieś żuchwę bez odginania głowy (rękoczyn Esmarcha). Sprawdź, czy w jamie ustnej nie ma ciał obcych
B – Breathing (ocena oddechu) — przez maks. 10 sekund patrz / słuchaj / czuj. Rozpoznaj oddech agonalny
C – Circulation (ocena krążenia) — u dorosłego świadek NIE szuka tętna (zbyt zawodne). Brak oznak krążenia + brak oddechu = RKO
Pozycja bezpieczna (boczna ustalona)
Stosuj u nieprzytomnego oddychającego prawidłowo bez urazu kręgosłupa. Zapobiega zachłyśnięciu treścią żołądkową lub zalaniu dróg oddechowych krwią/śliną.
Szczegółowa procedura — w topicu „Pozycja boczna ustalona”.
RKO — uciśnięcia klatki piersiowej
Miejsce ucisku: środek klatki piersiowej (dolna połowa mostka)
Nadgarstek jednej ręki, druga ręka na wierzchu, palce splecione, ramiona prostopadle do klatki
Częstość: 100-120/min (rytm „Stayin\’s Alive” lub „Despacito”)
Głębokość: 5-6 cm u dorosłego, 1/3 wymiaru przednio-tylnego u dziecka
Pełne odbarczenie po każdym uciśnięciu (klatka wraca do pełnego wymiaru)
Minimalizuj przerwy — co 2 minuty zmieniaj ratownika, jeśli to możliwe
Oddechy ratownicze
2 oddechy po każdej serii 30 uciśnięć
Czas wdechu ~1 sekunda, obserwuj uniesienie klatki piersiowej
Jeśli nie chcesz/nie możesz — prowadź wyłącznie uciśnięcia (compression-only CPR)
W warunkach pandemicznych / podejrzenia zakaźnych ERC dopuszcza compression-only z osłonięciem ust poszkodowanego
RKO u dziecka i niemowlęcia
Dziecko (1-8 lat)
Jedna lub dwie ręce, głębokość 1/3 wymiaru klatki, 30:2 (sam ratownik) lub 15:2 (dwoje)
Niemowlę (<1 r.)
Dwa palce na środku mostka (linia sutków), głębokość ok. 4 cm, 30:2 lub 15:2
Sekwencja u dziecka
Najpierw 5 oddechów ratowniczych, potem 30:2 — zawsze rozpoczynamy od oddechów
Defibrylator AED
AED to automat, który prowadzi ratownika krok po kroku. Kroki:
Włącz AED (zwykle przycisk lub otwarcie pokrywy)
Przyklej elektrody zgodnie z piktogramem (jedna pod prawym obojczykiem, druga pod lewym sutkiem na linii pachowej)
NIE dotykaj poszkodowanego — AED analizuje rytm
Jeśli AED zaleci wyładowanie — upewnij się, że nikt nie dotyka poszkodowanego i wciśnij przycisk
Natychmiast po wyładowaniu kontynuuj RKO 30:2 przez 2 minuty
AED powtórzy analizę co 2 minuty
AED jest bezpieczny — nie dostarczy wyładowania osobie z normalnym rytmem serca.