Lekcja 1,
Temat 1
W trakcie
RKO – uciśnięcia i oddechy ratownicze
Lekcja 3 · Reagowanie w sytuacjach zagrożenia
RKO — uciśnięcia i oddechy ratownicze
Podstawa
RKO to najważniejsza umiejętność pierwszej pomocy. Dobrze wykonana podwaja lub potraja szanse na przeżycie osoby z zatrzymaniem krążenia. Materiał oparty na Wytycznych ERC 2021 i ich polskiej wersji Polskiej Rady Resuscytacji.
Kiedy rozpoczynamy RKO
Nieprzytomny (nie reaguje na bodźce słowne i bólowe)
Nie oddycha lub oddycha nieprawidłowo (oddech agonalny — pojedyncze, rzężące ruchy, „chwytanie powietrza”)
NIE tracimy czasu na szukanie tętna — ocena tętna przez świadka jest zawodna. Brak prawidłowego oddechu = zatrzymanie krążenia = RKO.
Uciśnięcia klatki piersiowej
Miejsce: środek klatki piersiowej (dolna połowa mostka)
Technika: nadgarstek jednej ręki, druga ręka na wierzchu, palce splecione, ramiona prostopadle do klatki
Częstość: 100-120/min (rytm „Stayin’s Alive” lub „Despacito”)
Głębokość: 5-6 cm u dorosłego, 1/3 wymiaru przednio-tylnego u dziecka
Pełne odbarczenie po każdym uciśnięciu (klatka wraca do pełnego wymiaru)
Minimalizuj przerwy — co 2 minuty zmieniaj ratownika, jeśli to możliwe
Oddechy ratownicze
2 oddechy po każdej serii 30 uciśnięć
Czas wdechu ~1 sekunda, obserwuj uniesienie klatki piersiowej
Udrożnij drogi oddechowe rękoczynem czoło-żuchwa
Zaciśnij nos poszkodowanego, swoje usta szczelnie przyłóż do jego ust
Jeśli nie chcesz/nie możesz prowadzić oddechów — prowadź wyłącznie uciśnięcia (compression-only CPR)
W warunkach pandemicznych ERC dopuszcza compression-only z osłonięciem ust poszkodowanego
RKO u dziecka i niemowlęcia
Dziecko 1-8 lat
Jedna lub dwie ręce, głębokość 1/3 wymiaru klatki, 5 oddechów początkowych potem 30:2 (sam) lub 15:2 (dwoje)
Niemowlę <1 r.
Dwa palce na środku mostka (linia sutków), głębokość ok. 4 cm, 5 oddechów potem 30:2 lub 15:2
Sekwencja u dziecka
Zawsze rozpoczynamy od 5 oddechów ratowniczych — częsta przyczyna NZK u dzieci to niedotlenienie
AED — Automatyczny Zewnętrzny Defibrylator
Włącz AED (przycisk lub otwarcie pokrywy)
Przyklej elektrody zgodnie z piktogramem (jedna pod prawym obojczykiem, druga pod lewym sutkiem na linii pachowej)
NIE dotykaj poszkodowanego — AED analizuje rytm
Jeśli AED zaleci wyładowanie — upewnij się, że nikt nie dotyka poszkodowanego i wciśnij przycisk
Natychmiast po wyładowaniu kontynuuj RKO 30:2 przez 2 minuty
AED powtórzy analizę co 2 minuty
AED jest bezpieczny — nie dostarczy wyładowania osobie z normalnym rytmem serca.
Kiedy przerywamy RKO
Gdy poszkodowany zaczyna oddychać prawidłowo lub reagować
Gdy przyjedzie zespół ratownictwa medycznego i przejmie czynności
Gdy jesteśmy zbyt wyczerpani by kontynuować — wymień się z innym świadkiem
Gdy miejsce stało się niebezpieczne dla ratownika
Pamiętaj: nawet niedoskonała RKO jest lepsza niż brak RKO. Dobrze prowadzone uciśnięcia podtrzymują 25-30% normalnego rzutu serca i mogą uratować życie.
Szybkie pytanie — Częstość uciśnięć
Z jaką częstością wykonujesz uciśnięcia klatki piersiowej podczas RKO u osoby dorosłej?