Prawa i obowiązki komórek organizacyjnych zakładu pracy i organizacji społecznych w zakresie BHP

9 listopada 2026

Lekcja 2 · Prawa i obowiązki

Komórki organizacyjne i organizacje społeczne w BHP

Związki zawodowe

Sprawują kontrolę nad przestrzeganiem prawa pracy i uczestniczą w nadzorze nad BHP.

Zakres działania zakładowej organizacji związkowej:

Zajmowanie stanowisk w indywidualnych sprawach pracowniczych

Sprawowanie kontroli nad przestrzeganiem przepisów BHP w zakładzie

Reprezentowanie zbiorowych interesów pracowników wobec pracodawcy

Kierowanie działalnością SIP i współdziałanie z PIP

Społeczna Inspekcja Pracy (SIP)

Służba społeczna pełniona przez pracowników. Cel: zapewnienie bezpiecznych warunków pracy i ochrona uprawnień pracowniczych. Kierowana przez zakładowe organizacje związkowe.

Struktura SIP:

ZSIP Zakładowy Społeczny Inspektor Pracy — dla całego zakładu

Wydziałowi SIP Oddziałowi inspektorzy w wydziałach

Grupowi SIP Inspektorzy grup pracowniczych

Uprawnienia SIP

Kontrola warunków pracy i przestrzegania przepisów — wstęp w każdym czasie do pomieszczeń i urządzeń

Występowanie o natychmiastowe usunięcie bezpośrednich zagrożeń

Żądanie informacji i okazania dokumentów

Wpisywanie uwag do Księgi Uwag SIP

Wydawanie zaleceń usunięcia uchybień (w tym wstrzymania pracy urządzenia)

Udział w zespołach powypadkowych

Uczestnictwo w kontrolach PIP

Służba BHP w zakładzie

Wewnętrzna komórka doradcza i kontrolna pracodawcy w zakresie BHP. Obowiązkowa w zakładach powyżej 100 pracowników (art. 237¹¹ KP).

Główne zadania:

Opiniowanie zarządzeń, regulaminów i instrukcji BHP

Udział w dochodzeniach powypadkowych

Prowadzenie rejestrów wypadków i chorób zawodowych

Kontrola stanu BHP na stanowiskach

Niezwłoczne wstrzymanie pracy maszyny w razie zagrożenia

Odsunięcie od pracy pracownika przy pracy wzbronionej

Państwowa Inspekcja Pracy (PIP)

Niezależny organ państwowy nadzoru. Najważniejsze uprawnienia:

Kontrola przestrzegania prawa pracy, w tym BHP

Wydawanie decyzji administracyjnych (nakazów, zakazów)

Postępowanie w sprawach wykroczeń przeciwko prawom pracownika

Wnioskowanie o ściganie przestępstw z art. 220-221 KK

Wymierzanie grzywien — od 8.07.2026: 2 000-60 000 zł (art. 281-283 KP)