Pozycja boczna ustalona

Pozycja bezpieczna (boczna ustalona) jest podstawową techniką stosowaną u nieprzytomnego, ale prawidłowo oddychającego poszkodowanego, u którego nie podejrzewamy urazu kręgosłupa. Jej celem jest zapobieżenie zachłyśnięciu treścią żołądkową, śliną lub krwią oraz zapadaniu się języka.

Kiedy stosujemy pozycję bezpieczną

• nieprzytomny dorosły, oddycha prawidłowo, nie ma podejrzenia urazu kręgosłupa,
• w sytuacji, gdy musisz na chwilę zostawić poszkodowanego (np. by przynieść AED) i nie chcesz, by się zachłysnął,
• oczekiwanie na przyjazd zespołu ratownictwa.

Nie stosujemy pozycji bezpiecznej, jeśli poszkodowany nie oddycha (rozpoczynamy RKO) albo gdy podejrzewamy uraz kręgosłupa szyjnego (chyba że pozostawienie na plecach grozi zachłyśnięciem – wówczas ułożenie boczne ze stabilizacją głowy).

Wykonanie pozycji bezpiecznej krok po kroku

1. uklęknij obok poszkodowanego (po jego boku),
2. wyprostuj jego nogi,
3. bliższą Ci rękę poszkodowanego ułóż pod kątem prostym do tułowia, łokieć zgięty, dłoń skierowana do góry,
4. dalszą rękę poszkodowanego przeprowadź przez klatkę piersiową i przyłóż grzbietem dłoni do bliższego Ci policzka,
5. drugą ręką chwyć dalsze udo poszkodowanego tuż nad kolanem i zegnij nogę pod kątem prostym, stopę zostaw na podłożu,
6. trzymając nadal dłoń przy policzku, pociągnij za ugięte kolano i obróć poszkodowanego w swoją stronę,
7. ułóż leżącego na boku tak, by ugięta noga (górna) podpierała tułów,
8. odchyl głowę do tyłu, by drogi oddechowe były drożne; w razie potrzeby ułóż dłoń pod policzek tak, by głowa była lekko odchylona w dół (umożliwia odpływ wydzielin),
9. regularnie sprawdzaj oddech – co najmniej co 1 minutę,
10. jeżeli poszkodowany pozostaje w pozycji bezpiecznej dłużej niż 30 minut, przełóż go na drugi bok (zapobiega odleżynom i niedokrwieniu).

Modyfikacje pozycji bezpiecznej

• Kobieta w ciąży – ułóż na lewym boku (zmniejsza ucisk macicy na żyłę główną dolną).
• Niemowlę – stosujemy zmodyfikowaną pozycję na boku z głową lekko odchyloną do tyłu, można podtrzymywać dziecko na ramieniu (głową w dół, jeśli wymiotuje).
• Podejrzenie urazu kręgosłupa – nie obracaj samodzielnie. Jeśli musisz (wymioty, zachłyśnięcie) – obracaj „w blok”, utrzymując głowę i tułów w jednej osi, najlepiej z pomocą drugiego ratownika.

Monitoring poszkodowanego

• oddech – co 1 minutę przez maks. 10 sekund (patrz/słuchaj/czuj),
• w razie zatrzymania oddechu – obróć z powrotem na plecy i rozpocznij RKO,
• okryj poszkodowanego (folia NRC z apteczki, koc) – ratuje przed wyziębieniem,
• nie podawaj jedzenia ani picia,
• rozmawiaj z poszkodowanym, mimo że jest nieprzytomny – słuch jest zmysłem najdłużej zachowanym; spokojny głos zmniejsza stres po odzyskaniu świadomości.