Lekcja 1,
Temat 1
W trakcie
Podstawowe zasady BHP przy obsłudze maszyn i urządzeń technicznych
Lekcja 4 · Maszyny i transport
BHP przy obsłudze maszyn i urządzeń technicznych
Podstawa prawna
Warunki BHP przy obsłudze maszyn regulują art. 215, 216 i 217 Kodeksu pracy (tekst jednolity: Dz.U. 2025 poz. 277, ze zm.).
Niedopuszczalne jest wyposażanie stanowisk w maszyny niespełniające wymagań oceny zgodności (CE).
Wymagania konstrukcyjne maszyn
Bezpieczne i higieniczne warunki pracy (ochrona przed urazami, substancjami chemicznymi, porażeniem, hałasem, wibracjami, promieniowaniem)
Uwzględnienie zasad ergonomii
Wyposażenie w zabezpieczenia przez producenta (lub pracodawcę, gdy zależne od warunków lokalnych)
Spełnienie wymagań BHP w całym okresie użytkowania — montaż, demontaż, naprawy, transport, przechowywanie
Dokumentacja techniczno-ruchowa (DTR) jako podstawa eksploatacji
Bezpieczeństwo zapewniają
Dobór odpowiednich zasad działania i rozwiązań konstrukcyjnych
Mechanizacja, automatyzacja, zdalne sterowanie
Środki ochrony indywidualnej i zbiorowej
Spełnienie wymagań ppoż. i przeciwwybuchowych
Wymagania ergonomiczne
Zasady bezpiecznej pracy przy maszynie
Do pracy tylko osoba przeszkolona z odpowiednimi kwalifikacjami
Obsługa zgodna z instrukcją bezpiecznej pracy (na podstawie DTR)
Stosować odzież i obuwie robocze oraz ŚOI
Utrzymywać porządek i czystość stanowiska
NIE dopuszczać osób postronnych bez wiedzy przełożonego
W razie przerwy w dopływie prądu — wyłączyć maszyny
Po zakończeniu pracy — zatrzymać, oczyścić, ułożyć narzędzia
Każda maszyna ma element sterowniczy do całkowitego i bezpiecznego zatrzymania
Maszyny stwarzające zagrożenie — wyposażone w urządzenie do zatrzymywania awaryjnego
Elementy sterownicze widoczne, identyfikowalne, oznakowane wg PN
Łatwo dostępne urządzenia do odłączania od źródeł energii
Maszyny wielostanowiskowe — sygnalizacja dźwiękowa/świetlna uprzedzająca o uruchomieniu
Osłony i zabezpieczenia
Części ruchome (źródło zagrożeń) powinny być osłonięte lub zabezpieczone
Pasy, łańcuchy, koła zębate na wysokości > 2,5 m nad stanowiskami — osłonięte co najmniej od dołu
Osłony uniemożliwiają bezpośredni dostęp do strefy niebezpiecznej
Odległości bezpieczeństwa określają Polskie Normy
O dostrzeżonych wadach NIEZWŁOCZNIE powiadom przełożonego
Maszyny uszkodzone — wyłączyć z zasilania, wycofać z użytkowania, oznakować tablicami
NIE wolno naprawiać, czyścić, smarować maszyn w ruchu
NIE wolno pracować w odzieży z luźnymi częściami (luźne rękawy, krawaty, szaliki) ani bez nakryć głowy okrywających włosy
Urządzenia elektryczne — zasady bezpiecznej pracy
Zapoznać się z fabryczną instrukcją obsługi
Przestrzegać zasad ochrony przeciwporażeniowej
Prace przy podłączaniu, badaniu, konserwacji — tylko osoby uprawnione (SEP typu E)
NIE udostępniać odbiorników osobom nieznającym instrukcji
Przed pracą sprawdzić optycznie stan obudów, przewodów, wtyczek
Po zakończeniu — wyłączyć i zabezpieczyć przed włączeniem przez osoby nieupoważnione
Zabrania się
Eksploatowania urządzeń bez osłon i zabezpieczeń
Zdejmowania osłon części ruchomych w czasie ruchu
Wykonywania prac konserwacyjnych na ruchu
Podłączania odbiorników inaczej niż przez fabryczne wtyczki
Stosowania niefabrycznych przedłużaczy
Postępowania niezgodnie z instrukcjami i poleceniami nadzoru
Szybkie pytanie — Bezpieczna praca przy maszynach
Co jest BEZWZGLĘDNIE zabronione przy obsłudze maszyn?