Podstawowe pojęcia

PIERWSZA POMOC – DEFINICJA

Pierwsza pomoc to podstawowe czynności wykonywane przed przybyciem lekarza, pogotowia ratunkowego lub innych wykwalifikowanych osób mające na celu ratowanie zdrowia bądź życia ludzi, którzy odnieśli obrażenia lub nagle zachorowali.

KWALIFIKOWANA PIERWSZA POMOC – DEFINICJA

Czynności podejmowane przez ratownika wobec osoby w stanie nagłego zagrożenia zdrowotnego.

MEDYCZNE CZYNNOŚCI RATUNKOWE – DEFINICJA

Pomoc udzielana przez lekarzy, pielęgniarki i ratowników medycznych osobie w stanie nagłego zagrożenia zdrowotnego.

RESUSCYTACJA a REANIMACJA

Resuscytacja = przywrócenie/podtrzymanie pracy układu krążenia oraz układu oddechowego

Reanimacja = przywrócenie/podtrzymanie pracy układu krążenia i układu oddechowego oraz co ważne czynności mózgu w tym świadomości !

PIERWSZA POMOC a RKO

RKO = Resuscytacja Krążeniowo-Oddechowa

ŁAŃCUCH PRZEŻYCIA

Działania, na które składają się:

• szybkie rozpoznanie zagrożenia życia oraz wezwanie pogotowia ratunkowego;
• natychmiastowe rozpoczęcie resuscytacji krążeniowo‑oddechowej (RKO) przez świadków zdarzenia;
• wczesna defibrylacja elektryczna (w razie konieczności);
• wczesne wdrożenie specjalistycznych zabiegów resuscytacyjnych, opieka i leczenie poresuscytacyjne.

PLATYNOWE MINUTY

Pierwsze kilka minut po nagłym zatrzymaniu krążenia, w ciągu których podjęcie działań ratowniczych znacznie podnosi szanse poszkodowanego na przeżycie.

STAN NAGŁEGO ZAGROŻENIA ZDROWOTNEGO

Stan polegający na nagłym lub przewidywanym w krótkim czasie pojawieniu się objawów pogarszania zdrowia, którego bezpośrednim następstwem może być poważne uszkodzenie funkcji organizmu lub uszkodzenie ciała albo utrata życia, wymagający podjęcia natychmiastowych medycznych czynności ratunkowych i leczenia.

ZŁOTA GODZINA

Czas od wystąpienia zdarzenia do przetransportowania poszkodowanego do szpitala i udzielenia mu specjalistycznej pomocy.

OMDLENIA – DEFINICJA

To krótkotrwała utrata przytomności do 3 min, spowodowana głównie niedotlenieniem mózgu

Przyczyny:

– przebywanie  w dusznych pomieszczeniach;

– długotrwała pozycja stojąca;

– nagła pionizacja, zmęczenie czy głód;

– przeżycie emocjonalne i stres.

Postępowanie:

– zadbaj o bezpieczeństwo;

– ułóż poszkodowanego na plecach;

– oceń stan poszkodowanego w tym ABC;

– poluzuj odzież, zapewnij dostęp powietrza;

– zastosuj u poszkodowanego pozycję czterokończynową lub przeciwwstrząsową.

Nieprzytomny

Przyczyny to głównie:
– urazy oraz choroby i zatrucia

Postępowanie z nieprzytomnym:

– zadbaj o bezpieczeństwo;

– oceń stan poszkodowanego;

– wezwij pomoc medyczną;

– sprawdź funkcje życiowe;

– pozycja boczna/bezpieczna.

CUKRZYCA

Objawy:
– mogą przypominać zatrucie lub niestety upojenie alkoholowe;

– mogą wystąpić drgawki lub zaburzenia świadomości;

– zaburzenia przytomność tzw. splątanie;

– chory podczas ataku może być nadpobudliwy psychoruchowo a nawet agresywny !

Postępowanie to wywiad czy identyfikatory !

Postępowanie z przytomnym:

– podać coś słodkiego do picia lub jedzenia.

Postępowanie z nieprzytomnym:

– oceń stan poszkodowanego;

– pozycja boczna/bezpieczna;

– zapewnij pomoc medyczną.

NAPAD DRGAWEK

Drgawki spowodowane są różnymi czynnikami, postępowanie takie same bez względu na etiologię.

Objawy:

– drgawki najczęściej całego ciała;

– głównie utrata przytomności;

– możliwe mimowolne oddanie moczu;

– przed atakiem może wystąpić tzw. aura.

Postępowanie w trakcie ataku:

– odsuń od poszkodowanego niebezpieczne przedmioty i zadbaj o bezpieczeństwo;

– zabezpiecz głowę poszkodowanego przed dalszymi urazami;

– nie wkładaj nic do ust osoby ratowanej ! 

ZAPEWNIJ POMOC MEDYCZNĄ

ZADŁAWIENIE

Przyczyny:

– szybkie posiłki w biegu;
– połknięcie małych przedmiotów przez dzieci

Postępowanie:

– upewnij się czy doszło do zadławienia;

– zachęcać poszkodowanego do kaszlu;

– wykonaj do 5 uderzeń między łopatki;

– wykonaj do 5 ucisków nadbrzusza.

Zadławienie dorośli

Zadławienie dzieci

ZAWAŁ SERCA

Martwica fragmentu mięśnia sercowego na skutek zatkanie światła naczynie wieńcowego.

Objawy zawału serca:

– lęk, niepokój, duszność;

– gniotący, piekący, kłujący ból ponad 20 min;

– skóra blada, oblana zimnym potem;

– osłabienie, ból nadbrzusza czy nudności;

– może dojść do wstrząsu i zatrzymania krążenia.

Postępowanie:

– zapewnij pomoc medyczną i uspokoić osobę;

– posadź osobę lub ułożyć w pozycji półsiedzącej;

– zapewnij dopływ świeżego powietrza;

– jeśli zażywa leki można podać gdy przytomny;

– bądź gotowy do resuscytacji i dostęp do AED;

– wspieraj psychicznie poszkodowanego.

RANY I KROWTOKI

Zasady postępowania z ranami:

– w ranach nie grzebiemy;

– z ran nie wyciągamy ciał obcych;

– ran nie posypujemy nie smarujemy;

– drobne rany możemy polać wodą utlenioną;

– zakładamy czysto i do tego jałowy opatrunek;

– kończynę podczas opatrywanie unosimy a po opatrzeniu unieruchamiamy.

Opatrunek uciskowy

WSTRZĄS – DEFINICJA

To reakcja organizmu, głównie układu krążenia, polega na dysproporcji między zapotrzebowaniem, a dostarczeniem odpowiedniej ilości krwi z tlenem.

Przyczyny wstrząsu:

– masywne krwotoki czy oparzenia;

– zawał serca wraz z obrzękiem płuc;

– reakcje uczuleniowe;

– urazy wielonarządowe.

Objawy i postępowanie:

-szybki płytki oddech, znaczne osłabienie;

– blada skóra z zimnym do tego lepkim potem;

– niepokój oraz mogą wystąpić zaburzenia świadomości.

Postępowanie : pozycja przeciwwstrząsowa !

– w miarę możliwości usuń przyczynę;

– zastosuj termoizolację poszkodowanego;

– wspieraj psychicznie oraz zapewnij pomoc;

– nie podawaj nic do jedzenie czy nawet picia.

Pozycja przeciwwstrząsowa