Lekcja 1, Temat 1
W trakcie

Klasy pożarów (PN-EN 2)

9 listopada 2026
Strażak gaszący pożar — klasy pożarów

Klasyfikację pożarów określa norma PN-EN 2:2018-04 „Klasyfikacja pożarów”. Wyróżnia 5 klas:

Klasa A — ciała stałe pochodzenia organicznego

Drewno, papier, tkaniny, słoma, węgiel, tworzywa nieprzetworzone — palą się z tworzeniem żaru. Skuteczne środki gaśnicze: woda, piana, proszek ABC.

Klasa B — ciecze palne i topiące się ciała stałe

Benzyna, oleje, alkohole, parafina, smoły, niektóre tworzywa sztuczne. Skuteczne środki: piana, proszek BC/ABC, CO₂. Nigdy woda na ciecze niemieszające się z wodą — może rozprysnąć płomień.

Klasa C — gazy palne

Metan, propan, butan, acetylen, wodór, gaz ziemny. Skuteczne środki: proszek BC/ABC, CO₂. Najpierw odetnij dopływ gazu — gaszenie bez tego jest niebezpieczne (ryzyko wybuchu mieszanki gaz-powietrze).

Klasa D — metale palne

Magnez, sód, potas, lit, glin, tytan, cyrkon, proszki metali. Skuteczne środki: specjalne proszki D (np. NaCl, grafit). Nigdy woda ani CO₂ — reakcja gwałtownie rozpędza pożar.

Klasa F — tłuszcze i oleje w urządzeniach kuchennych

Frytkownice, patelnie. Skuteczne środki: specjalne gaśnice klasy F (mgła wodna z dodatkami, koc gaśniczy). Nigdy woda — natychmiastowy wybuch pary z rozpryskiem płonącego tłuszczu.

„Klasa E” — pożary urządzeń elektrycznych

Klasa E została wykreślona z normy PN-EN 2 w 2005 r. Obecnie stosujemy oznaczenie symbolem błyskawicy w trójkącie z napisem napięcia (np. „do 1000 V”). Do gaszenia urządzeń pod napięciem stosuje się: CO₂, proszek ABC/BC (sprawdź oznaczenie na gaśnicy). Woda i piana są zabronione.

Symbole klas pożarów na gaśnicach

Każda gaśnica ma na etykiecie piktogramy z symbolami klas, które gasi (literka A/B/C/D/F na czerwonym tle). Dodatkowo widnieje skuteczność gaśnicza, np. 21A 113B C — pierwsza cyfra to skuteczność dla klasy A (większy ogień zostaje ugaszony), druga dla B; litera C oznacza, że można gasić gazy.

Przykład doboru

  • biuro (papier, sprzęt elektroniczny) — gaśnica proszkowa ABC lub mgłowa, pomocniczo CO₂ przy serwerowniach,
  • warsztat samochodowy — proszkowa ABC + dodatkowo CO₂ na komorę silnika,
  • laboratorium chemiczne — proszkowa ABC + koc gaśniczy + przy metalach proszkowa D,
  • kuchnia — gaśnica klasy F (mgłowa z dodatkami) + koc,
  • magazyn paliw — pianowa lub proszkowa BC, dodatkowo agregat proszkowy.