Lekcja 1, Temat 1
W trakcie

Zagrożenie wypadkowe i zagrożenia dla zdrowia występujące w zakładzie

9 listopada 2026

Lekcja 5 · Zagrożenia

Zagrożenia wypadkowe i dla zdrowia w zakładzie

Wprowadzenie

Urazy ciała, śmierć pracownika, choroby zawodowe czy obniżenie sprawności powstają pod wpływem czynników niebezpiecznych, szkodliwych i uciążliwych. Decydujący jest kontakt, przekroczenie dopuszczalnych stężeń/natężeń oraz czas narażenia — to narażenie zawodowe.

Działania pracodawcy zmierzające do ograniczenia narażenia obniżają ryzyko zawodowe.

Dwie podstawowe grupy czynników

A. Niebezpieczne (urazowe) Działają nagle, mogą spowodować uraz/wypadek przy pracy
B. Szkodliwe i uciążliwe Działają długotrwale, mogą spowodować chorobę zawodową lub obniżenie sprawności

Czynniki niebezpieczne (A)

Zagrożenia elementami ruchomymi i luźnymi
Zagrożenia elementami ostrymi i wystającymi
Zagrożenia związane z przemieszczaniem się ludzi
Zagrożenie porażeniem prądem elektrycznym
Zagrożenie poparzeniem
Zagrożenie pożarem lub wybuchem

Czynniki fizyczne (B)

Hałas (ustalony, nieustalony, infradźwiękowy, ultradźwiękowy)
Wibracja (ogólna i przez kończyny górne)
Mikroklimat
Promieniowanie optyczne (widzialne, podczerwone, ultrafioletowe)
Promieniowanie jonizujące
Promieniowanie laserowe
Pole elektromagnetyczne (niskiej i wysokiej częstotliwości)
Pole elektrostatyczne
Pyły przemysłowe

Czynniki chemiczne i biologiczne (B)

Substancje toksyczne — działanie systemowe na organizm
Substancje drażniące — skóra, drogi oddechowe, oczy
Substancje uczulające (alergeny)
Substancje rakotwórcze — wymagana ewidencja narażeń
Substancje mutagenne i reprotoksyczne
Czynniki biologiczne: bakterie, wirusy, grzyby, pasożyty (klasy 1-4 wg ryzyka)

Czynniki psychofizyczne (B)

Obciążenie fizyczne (statyczne, dynamiczne)
Obciążenie psychiczne (stres, monotonia, presja czasu)
Obciążenie narządu wzroku
Zła organizacja pracy, brak wsparcia społecznego
Mobbing i dyskryminacja jako szczególne formy obciążenia psychicznego

Szybkie pytanie — Klasyfikacja czynników zagrażających

Czym różnią się czynniki “niebezpieczne” od “szkodliwych” w środowisku pracy?