Lekcja 1, Temat 1
W trakcie

Stanowisko przy monitorze ekranowym

9 listopada 2026

Nagranie lektora — praca przy komputerze

Z nagrania

Tekst lektora

Kiedy nasz charakter pracy wymaga wielogodzinnego przebywania przed komputerem, ważne jest aby każdy z nas pamiętał o kilku zasadach związanych z ergonomiczną postawą przy biurku. Najważniejsze z nich opisuje powyższy graf, szczegóły znajdziemy w Rozporządzeniu Ministra Pracy i Polityki Socjalnej w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy na stanowiskach wyposażonych w monitory ekranowe.

Moduł 2 · Ergonomia

Stanowisko przy monitorze ekranowym

Podstawa prawna

Wymagania określa rozporządzenie MPiPS z 1 grudnia 1998 r. w sprawie BHP na stanowiskach wyposażonych w monitory ekranowe, znowelizowane rozporządzeniem MRiPS z 18 października 2023 r.

Co zmieniła nowelizacja

Nowelizacja z 2023 r. objęła m.in. stanowiska pracy zdalnej oraz doprecyzowała wymagania dla systemów przenośnych (laptopów) używanych co najmniej połowę dobowego wymiaru czasu pracy.

Nagranie lektora — postawy przy komputerze

Z nagrania

Tekst lektora

Na aktualnym slajdzie przedstawiliśmy dwie złe postawy jakie możeby przyjmować podczas pracy przy komputerze. Na pierwszym obrazku pracownik garbiąc się obciąża górną część kregosłupa, na drugim obciążeniu ulega dolna jego część. Po wielogodzinnej pracy w takich złych pozycjach na pewno będziemy odczuwać ból kręgosłupa.

Moduł 2 · Ergonomia

Prawidłowa postawa

Plecy i głowa

Postawa wyprostowana · plecy oparte o oparcie · głowa prosto

Nadgarstki

Na poziomie lub poniżej przedramion · klawiatura poniżej łokcia

Nogi

Uda podparte przez siedzenie · kolana na poziomie ud

Liczba do zapamiętania

Jeśli przyjąć, że w pozycji stojącej kręgosłup jest obciążony w 100%, to podczas siedzenia obciążenie wynosi 140%.

Nagranie lektora — oświetlenie stanowiska

Z nagrania

Tekst lektora

Bardzo ważnym elementem podczas pracy przy monitorze ekranowym jest odpowiednie oświetlenie stanowiska pracy. Poziom natężenia oświetlenia nie może być mniejszy niż 500 luxów. Stanowisko pracy musi posiadać dostęp do światła dziennego oraz oświetlenie powinno zapewniać komfort pracy wzrokowej.

Moduł 2 · Ergonomia

Oświetlenie stanowiska

Minimum 500 luksów

Natężenie oświetlenia na stanowisku

Światło dzienne

Stanowisko musi mieć do niego dostęp

Bez olśnienia

Ograniczenie olśnienia bezpośredniego i odbiciowego

Skąd ta norma

Wartość 500 lx wynika z PN-EN 12464-1 — „Światło i oświetlenie miejsc pracy”. To wartość, którą sprawdza się pomiarem luksomierzem przy ocenie stanowiska.

Nagranie lektora — wymagania wobec monitora

Z nagrania

Tekst lektora

Podczas pracy z monitorem LCD nie istnieje związane z promieniowaniem ryzyko utraty zdrowia. Nie trzeba też obawiać się wywołanych niską jakością obrazu kłopotów ze wzrokiem. W odróżnieniu od urządzeń CRT, które emitują promieniowanie rentgenowskie, monitory LCD emitują jedynie minimalne fragmenty spektrum elektromagnetycznego, niezbędne do wyświetlania obrazu.

Moduł 2 · Ergonomia

Monitor ekranowy

Wymagania wobec monitora

  • Znaki na ekranie wyraźne i czytelne;
  • Obraz stabilny — bez migotania;
  • Jaskrawość i kontrast łatwe do regulowania;
  • Możliwość obrotu i pochylenia;
  • Ustawienie niewymuszające niewygodnej pozycji ciała.

Nagranie lektora — wymagania wobec biurka

Z nagrania

Tekst lektora

Każde biurko, aby spełniało wymagania zawarte w rozporządzeniu musi posiadać jasny, matowy blat oraz konstrukcja stołu powinna umożliwić odpowiednie ustawienie monitora i klawiatury. Ważnym elementem jest taka wysokość stołu, aby zapewniała odpowiednią przestrzeń dla nóg pod jego blatem.

Moduł 2 · Ergonomia

Stół

Powierzchnia blatu

Jasna i matowa — ogranicza olśnienie odbiciowe

Konstrukcja

Umożliwia zróżnicowaną wysokość ustawienia monitora i klawiatury

Przestrzeń pod blatem

Odpowiednia dla nóg — pozwala zmieniać pozycję

Nagranie lektora — wymagania wobec klawiatury

Z nagrania

Tekst lektora

Musimy pamiętać, iż klawiatura ma bezpośredni wpływ na wydajność i komfort pracy. Powinna znajdować się w odległości nie mniejszej niż 10 cm od przedniej krawędzi biurka oraz powinna mieć możliwość regulacji kąta nachylenia. Kolejnym ważnym elementem jest jej ergonomiczna konstrukcja, niepowodująca zmęczenia górnych mięśni.

Moduł 2 · Ergonomia

Klawiatura i mysz

Wymagania

  • Klawiatura i mysz osobnymi elementami wyposażenia;
  • Odległość nie mniejsza niż 10 cm od przedniej krawędzi stołu — na podparcie przedramion;
  • Możliwość regulacji kąta nachylenia;
  • Powierzchnia matowa, znaki kontrastowe i czytelne;
  • Konstrukcja niepowodująca zmęczenia mięśni kończyn górnych.

Nagranie lektora — wymagania wobec krzesła

Z nagrania

Tekst lektora

Fotel odgrywa także bardzo ważną rolę w pracy biurowej. Powinien posiadać podłokietniki, podstawkę pięciopodporową z kółkami jezdnymi, możliwość obrotu wokół własnej osi oraz regulację wysokości. Znaczącym elementem konstrukcji jest dobrze wyprofilowana płyta siedziska oraz oparcie z możliwością regulacji jego pochylenia.

Moduł 2 · Ergonomia

Krzesło

Czego wymaga rozporządzenie

  • Podstawa co najmniej pięciopodporowa z kółkami jezdnymi;
  • Regulacja wysokości siedziska;
  • Regulacja wysokości oparcia odcinka lędźwiowego;
  • Regulacja kąta pochylenia oparcia;
  • Wyprofilowanie odpowiednie do naturalnego wygięcia kręgosłupa i ud;
  • Możliwość obrotu wokół własnej osi o 360°;
  • Podłokietniki — na życzenie pracownika.

Element często pomijany

Podnóżek — na życzenie pracownika. To uprawnienie, nie standardowe wyposażenie; warto o nim informować podczas szkoleń.

Nagranie lektora — praca z laptopem

Z nagrania

Tekst lektora

Jeśli zdecydowaliśmy się na ciągłe i długie użytkowanie laptopa, musimy nieco zmodyfikować nasz warsztat pracy. Komputer powinien być umieszczony pod kątem na podstawce oraz musi zostać podłączona zewnętrzna klawiatura i myszka. Górna krawędź monitora musi znajdować się lekko poniżej wzroku operatora.

Moduł 2 · Ergonomia

Systemy przenośne — laptopy

Wymóg po nowelizacji 2023 r.

Przy stosowaniu systemów przenośnych użytkowanych co najmniej połowę dobowego wymiaru czasu pracy stanowisko należy wyposażyć w stacjonarny monitor lub podstawkę ustawiającą ekran na wysokości oczu oraz w dodatkową klawiaturę i mysz.

Ważne przy pracy zdalnej

Wymóg obejmuje również stanowiska pracy zdalnej. Przy ocenie ryzyka dla pracy zdalnej trzeba to uwzględnić.

Postawa przy pracy z laptopem

W laptopie ekran i klawiatura są połączone — nie da się ustawić obu na prawidłowej wysokości jednocześnie. Podstawka i zewnętrzna klawiatura rozwiązują ten konflikt konstrukcyjny.

Prawidłowo
  • Laptop na podstawce pod kątem
  • Górna krawędź ekranu lekko poniżej wzroku
  • Podłączona zewnętrzna klawiatura i mysz
  • Plecy oparte, kręgosłup w naturalnym wygięciu
  • Uda podparte, kolana na poziomie ud
Nieprawidłowo
  • Laptop płasko na blacie
  • Głowa pochylona nad ekranem — obciążenie karku
  • Praca na klawiaturze laptopa — uniesione ramiona
  • Zgarbione plecy — ból odcinka piersiowego
  • Praca „na kolanach” bez podparcia

Wymóg dotyczy systemów przenośnych używanych co najmniej połowę dobowego wymiaru czasu pracy — także przy pracy zdalnej.

Nagranie lektora — postawa przy laptopie

Z nagrania

Tekst lektora

Powyższe zdjęcia obrazują dwie postawy jakie możemy przyjmować podczas pracy przy laptopie. Pierwsza prezentuje prawidłową pozycję, gdzie komputer znajduje się na podstawce. Natomiast drugia fotografia przedstawia zdecydowanie złą postawę, pracownik jest zgarbiony, czego skutkiem będzie ból kręgosłupa.

Moduł 2 · Ergonomia

Postawa przy laptopie

Ograniczenia konstrukcyjne laptopa

W laptopie ekran i klawiatura są połączone — nie da się ustawić obu na prawidłowej wysokości jednocześnie. Albo garbimy się nad ekranem, albo unosimy ramiona nad klawiaturą. Podstawka i zewnętrzna klawiatura rozwiązują ten konflikt konstrukcyjny.