Koszyk

Brak produktów w koszyku.

Lekcja 1, Temat 1
W trakcie

Schemat działania na miejscu wypadku

9 listopada 2026

Lekcja 2 · Ochrona życia i zdrowia

Schemat działania na miejscu wypadku

Wprowadzenie

Każde zdarzenie wymaga uporządkowanego podejścia. Dzięki stałej kolejności kroków uczysz się reagować nawet pod silnym stresem. Schemat zgodny z wytycznymi ERC 2021 i polskim systemem PRM.

Krok 1. Bezpieczeństwo

Najpierw TWOJE bezpieczeństwo, potem bezpieczeństwo świadków, dopiero na końcu poszkodowanego. Martwy ratownik nie pomoże nikomu.

Oceń otoczenie: ruch drogowy, prąd, ogień, gaz, dymy, niestabilne konstrukcje, zwierzęta, agresor
Wypadek drogowy — ustaw trójkąt ostrzegawczy (autostrada 100 m, droga ekspresowa 30-50 m, teren zabudowany za pojazdem), włącz światła awaryjne, załóż kamizelkę odblaskową
Zagrożenie którego nie umiesz neutralizować (prąd wysokiego napięcia, pożar, gaz) — wycofaj się i czekaj na służby
Załóż rękawiczki jednorazowe z apteczki — zawsze gdy możliwe (ochrona przed krwią/płynami)

Krok 2. Ocena stanu poszkodowanego (AVPU)

Schemat AVPU — ocena świadomości:

A — Alert Przytomny, w pełnym kontakcie
V — Voice Reaguje na głos
P — Pain Reaguje tylko na ból
U — Unresponsive Nie reaguje na żadne bodźce

Praktycznie: podejdź, zapytaj głośno „Czy słyszysz mnie? Co się stało?”, delikatnie potrząśnij za ramiona. Brak reakcji — traktuj jako nieprzytomnego.

Krok 3. Drożność dróg oddechowych i ocena oddechu

U nieprzytomnego udrożnij drogi oddechowe rękoczynem czoło-żuchwa (jedna ręka na czole odchyla głowę, dwa palce drugiej ręki unoszą żuchwę).

Następnie przez maksymalnie 10 sekund:

Patrz — czy klatka piersiowa się unosi
Słuchaj — czy słyszysz oddech
Czuj — czy czujesz wydychane powietrze na policzku
Oddech agonalny / gasping (pojedyncze, rzężące, bezładne ruchy) traktuj jako BRAK ODDECHU. To jeden z najczęstszych błędów świadków — odraczanie RKO bo „wydaje się, że oddycha”.

Krok 4. Wezwanie pomocy i wybór działania

Decyzja zależy od stanu poszkodowanego:

Przytomny — ustal okoliczności, oceń obrażenia, zabezpiecz, wezwij pomoc jeśli sytuacja tego wymaga
Nieprzytomny oddychający prawidłowo — ułóż w pozycji bezpiecznej, monitoruj oddech (co 1 minutę), wezwij 112
Nieprzytomny nieoddychający (lub oddech agonalny) — natychmiast wezwij pomoc (krzyknij do świadka by zadzwonił na 112 i przyniósł AED) i rozpocznij RKO

Krok 5. RKO i AED

30 uciśnięć klatki piersiowej : 2 oddechy ratownicze. Częstość 100-120/min, głębokość 5-6 cm u dorosłego, ucisk w środku klatki piersiowej.

Jeśli nie chcesz/nie możesz prowadzić oddechów — prowadź wyłącznie uciśnięcia bez przerw (compression-only CPR).

Jak tylko AED jest dostępne — włącz i postępuj zgodnie z poleceniami głosowymi.

Krok 6. Przekazanie zespołowi ratownictwa (SAMPLE)

Po przybyciu zespołu ratownictwa przekaż zwięzłą informację. Schemat SAMPLE:

S — Symptoms Objawy
A — Allergies Alergie
M — Medications Leki
P — Past Choroby przewlekłe
L — Last meal Ostatni posiłek/płyn
E — Events Okoliczności zdarzenia

Najczęstsze błędy świadków

Nieocenione bezpieczeństwo miejsca — wchodzenie w strefę zagrożenia
Opóźnianie wezwania 112 („może sam dojdzie do siebie”)
Mylenie oddechu agonalnego z prawidłowym oddechem
Zbyt płytkie i wolne uciśnięcia klatki piersiowej
Długie przerwy w uciśnięciach na rzecz oddechów ratowniczych lub szukania tętna

Szybkie pytanie — Pierwsza zasada

Co JEST PIERWSZE na miejscu wypadku — co sprawdzasz przed udzieleniem pomocy?