Zawartość apteczki w miejscu pracy
Polskie prawo nie podaje sztywnej listy wyposażenia apteczki zakładowej – jej zawartość ustala pracodawca w porozumieniu z lekarzem sprawującym profilaktyczną opiekę zdrowotną nad pracownikami, biorąc pod uwagę specyfikę zakładu, liczbę pracowników, charakter zagrożeń i odległość od najbliższego SOR.
Podstawa prawna
§ 44 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z 26 września 1997 r. w sprawie ogólnych przepisów BHP (Dz.U. 2003 nr 169 poz. 1650 z późn. zm.) – wymóg apteczki, jej wyposażenia, oznakowania i obsługi przez przeszkolonego pracownika na każdej zmianie.
Minimalne wyposażenie apteczki zakładowej
Praktyczny standard – zalecany przez Polską Radę Resuscytacji i Państwową Inspekcję Pracy:
- jałowe opatrunki indywidualne (różne rozmiary) – min. 5 szt.,
- jałowe gaziki/kompresy 5×5, 7×7, 9×9 cm,
- bandaże dziane 5 cm i 10 cm – po 2 szt.,
- bandaże elastyczne 5 cm i 10 cm – po 1 szt.,
- chusty trójkątne (np. opaska Esmarcha) – 2 szt.,
- plastry z opatrunkiem różnych rozmiarów + plaster w rolce,
- nożyczki ratownicze (zaokrąglone końce, do cięcia odzieży i pasów),
- pęseta,
- rękawiczki nitrylowe jednorazowe – min. 4 pary,
- maseczka do sztucznego oddychania (z zastawką jednokierunkową),
- folia izotermiczna (NRC) – 1 szt. dorosła,
- okład chłodzący (typu „cold pack” z hipotermicznym żelem),
- opaska zaciskowa (staza taktyczna typu CAT) – w zakładach z podwyższonym ryzykiem urazów (przemysł, leśnictwo, budownictwo),
- środek do dezynfekcji ran (np. Octenisept) – nie alkoholowy bezpośrednio na ranę,
- instrukcja udzielania pierwszej pomocy z wykazem wyznaczonych pracowników i numerami alarmowymi,
- karta kontroli zawartości i terminów ważności.
Wyposażenie samochodowe (apteczka samochodowa)
Posiadanie apteczki w samochodzie osobowym nie jest w Polsce obowiązkowe dla kierowców prywatnych (jest w autobusach, ciężarówkach, taksówkach, rajdówkach). Mimo to apteczka samochodowa jest gorąco polecana – zawartość zwykle zgodna z DIN 13164:2014:
- kompresy i opatrunki,
- bandaże, chusta trójkątna,
- plastry,
- folia NRC,
- rękawiczki, maseczka do RKO,
- nożyczki ratownicze,
- opaska zaciskowa (rekomendowana w nowych apteczkach).
Czego NIE wkładamy do apteczki zakładowej
- leków przeciwbólowych, przeciwgorączkowych, na alergię (paracetamol, ibuprofen, leki OTC) – pracodawca nie podaje leków,
- kropli do oczu, sprejów do nosa,
- maści (z wyjątkiem ewentualnie pantenolu na oparzenia I° wyłącznie po ochłodzeniu wodą),
- amoniaku,
- środków na bazie alkoholu do dezynfekcji ran (na ranę – tylko preparaty na bazie oktenidyny lub poliheksanidyny, alkohol pieczy i niszczy tkankę),
- narkotyków, leków na receptę, autostrzykawek (chyba że pracownik własnym środkiem – np. EpiPen u alergika).
Dostępność i oznakowanie
- apteczka oznakowana białym krzyżem na zielonym tle (PN-EN ISO 7010 – znak E003),
- w widocznym i łatwo dostępnym miejscu, znanym wszystkim pracownikom,
- nie zamykana na klucz – dostęp 24/7,
- obok apteczki: instrukcja udzielania pierwszej pomocy oraz wykaz pracowników wyznaczonych do udzielania pierwszej pomocy z numerami telefonów,
- w widocznym miejscu: numery alarmowe (112, 999 – pogotowie, 998 – straż, 997 – policja, 991 – pogotowie energetyczne, 992 – pogotowie gazowe, 994 – pogotowie wodociągowe).
Kontrola i uzupełnianie
- regularne przeglądy (zalecane co 3–6 miesięcy oraz po każdym użyciu),
- karta kontroli z datą, podpisem osoby kontrolującej i listą uzupełnień,
- kontrola dat ważności – jałowe opatrunki, dezynfektanty mają termin przydatności,
- uzupełnianie zużytych elementów natychmiast,
- obsługą i uzupełnianiem zajmuje się wyznaczony i przeszkolony pracownik (na każdej zmianie).